Spedycja

Spedycja to organizowanie przewozu towarów na zlecenie klienta. Spedytor planuje trasę, dobiera przewoźników i gałęzie transportu, przygotowuje dokumenty przewozowe i celne oraz nadzoruje przesyłkę, z reguły nie wykonując przewozu własnymi pojazdami.

Czym zajmuje się spedytor?

Spedytor odpowiada za architekturę całego przewozu. Do podstawowych zadań należą: wybór gałęzi transportu (drogowy, kolejowy, morski, lotniczy lub kombinacja), kontraktowanie przewoźników, rezerwacja przestrzeni ładunkowej i konsolidacja przesyłek częściowych. Spedytor przygotowuje również dokumentację: międzynarodowy list przewozowy CMR, zgłoszenia tranzytowe i eksportowe do odprawy celnej, a na życzenie klienta także ubezpieczenie cargo. Działa zwykle we własnym imieniu, lecz na rachunek zleceniodawcy, i pozostaje jego jedynym punktem kontaktu od załadunku do dostawy.

Czym spedycja różni się od przewozu?

Przewoźnik fizycznie przemieszcza towar i odpowiada za niego w czasie transportu, a w międzynarodowym transporcie drogowym na podstawie Konwencji CMR. Spedytor organizuje przewóz i odpowiada przede wszystkim za jakość tej organizacji, w tym za staranny dobór przewoźników. W praktyce granica się zaciera: wielu spedytorów dysponuje własnym taborem i na tych odcinkach występuje w roli przewoźnika, z odpowiedzialnością przewoźnika. W polskim prawie umowę spedycji reguluje Kodeks cywilny (art. 794–804), a w obrocie branżowym powszechnie stosuje się Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne (OPWS).

Jaką rolę w spedycji odgrywają dane cyfrowe?

Współczesna spedycja opiera się na danych, nie na telefonach do kierowców. Systemy TMS obsługują przyjęcie zlecenia, przydział przewoźnika i rozliczenie, a platformy telematyczne, takie jak frameLOGIC, dostarczają dane o pozycji, statusie i ETA, dzięki którym spedytor monitoruje pojazdy podwykonawców i informuje klienta, zanim opóźnienie stanie się reklamacją. Zintegrowany obieg zlecenie–faktura to dziś standardowe oczekiwanie wobec oprogramowania dla transportu i logistyki.

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się spedytor od przewoźnika?

Przewoźnik wykonuje przewóz i odpowiada za towar w trakcie transportu; spedytor organizuje przewóz i odpowiada za jakość organizacji, w tym za wybór przewoźnika. Jedna firma może łączyć obie role: gdy spedytor przewozi towar własnymi pojazdami, na tym odcinku ponosi odpowiedzialność przewoźnika.

Co to jest list przewozowy CMR?

List przewozowy CMR to podstawowy dokument międzynarodowego przewozu drogowego, oparty na Konwencji CMR z 1956 r. Zawiera dane nadawcy, przewoźnika i odbiorcy, opis towaru oraz jego stan przy załadunku i stanowi główny dowód w postępowaniach reklamacyjnych. Przygotowanie lub weryfikacja CMR należy do standardowych obowiązków spedytora.

Czy spedytor zajmuje się odprawą celną?

Z reguły tak, samodzielnie lub przez agencję celną. Zgłoszenia eksportowe, procedury tranzytowe (np. T1) i odprawa importowa to standardowe elementy międzynarodowego zlecenia spedycyjnego. Błędy w dokumentach celnych są częstą przyczyną przestojów na granicy, dlatego załadowcy zwykle powierzają ten obszar spedytorowi.